Oefeningen

Aanvuloefening

De spelers gaan aan twee tegenoverliggende kanten van het podium in twee rijen (wachtrijen) staan. Eén speler uit rij A begint een willek...

Ademoefening

De volgende oefening is alleen geschikt voor "uitademers". Bij professionele stemvorming worden alle mensen onderverdeeld in "inademers" ...

Ah - Sterf

Alle spelers staan in een kring en kijken naar de grond. De spelleider roept op een gegeven moment "Nu!" en iedereen kijkt een andere med...

Associatiekring

Alle spelers vormen een kring. Iemand in de kring zegt een woord tegen zijn buurman. Die associeert op dat woord een nieuw woord en zegt ...

Associatiekring met herhaling

In het eerste deel van de oefening worden in meerdere rondes door de spelers begrippen geassocieerd zoals beschreven in Associatiekring. ...

Associatieronde

Iedereen loopt door de ruimte tot één speler met een luide stamp op de grond stilstaat en naar een andere speler wijst. Dan blijven alle...

Associatie zelfstandig naamwoord en bijvoeglijk naamwoord

Twee spelers staan tegenover elkaar, de anderen sluiten aan in twee even lange rijen. De eerste noemt een zelfstandig naamwoord en sluit ...

Bal-metamorfose

De spelers staan in een kring. Ze gooien elkaar een denkbeeldige bal toe. Vóór elke worp verandert de bal van karakter. Bij de ene speler...

Beelden bouwen

De spelers lopen door de ruimte (ruimtewandeling). De spelleider noemt voorwerpen, beroepen of plekken, bijvoorbeeld "piano", "politieage...

Begrippenkring

In de kring worden kriskras van speler naar speler woorden uit één begripsfamilie doorgegeven, bijv. groentesoorten, sporten, stadsnamen....

Best Side Story

2 teams staan tegenover elkaar. Team 1 begint met een "Ja precies, en omdat..."-verhaal. Iedere speler doet één voor één een stap naar v...

Bewegingsimpuls door aanraking

De spelers vormen paren en verspreiden zich door de ruimte. De ene (A) staat met gesloten ogen. De andere (B) tikt hem nu lichtjes aan op...

Bewegingsimpulsen volgen

De spelers gaan ontspannen op de grond liggen (met zo veel mogelijk plek om zich heen, eventueel op matjes) en sluiten de ogen. Nu voele...

Big Buddy

Opmerking: "Big Booty" is helaas racistisch en seksistisch geconnoteerd, daarom gebruiken wij de term "Big Buddy". Bij dit zang/ritmespe...

Boerenwijsheid

Een spel om rijmen en ritme in de groep te oefenen. Alle spelers gaan in een kring staan. Nu wordt in de kring met de klok mee woord voo...

Boing - Woesj - Zwong

1e deel Iedere speler verzint drie "strip-woorden". Bij elk "woord" vindt hij een beweging. Dat oefent hij een paar keer. Op een teken va...

Cadeaus plukken

De spelers staan in een kring. Eén begint en plukt een willekeurig voorwerp uit de lucht. Hij houdt het op een bepaalde manier vast en ov...

Choreografie-oefening

De spelers gaan in de ruimte/op het podium in een ruitvormige formatie staan (allemaal met de blik naar het publiek). Afhankelijk van het...

Dank je wel

Speler A komt op het podium en neemt een willekeurige houding (lichaamsstand) aan. Speler B komt erbij en neemt een houding aan die de ho...

De heilige graal

"De heilige graal" is een oefening die het werken aan personages kan voorbereiden. De oefening gaat als volgt: Alle deelnemers gaan in e...

De juiste toon raken

Een bekend lied ("Alle eendjes zwemmen in het water", "Hansje Klein" enz.) wordt gezongen. Daarbij wordt elke lettergreep echter zo kort ...

De slapende mens

De waarneming van de toneelspelers kan met deze oefening worden uitgebreid. In het midden van de ruimte ligt een slapend mens. Een enkel...

Dissociatie

Oefening De spelers staan in een kring. De beurt gaat rond: iedere speler moet op het woord van zijn buurman een woord "associëren" dat ...

Draaideur

Een spel voor 3-10 spelers. Geschikt als oefening om aanbod en acceptatie te trainen. Iedereen staat in een kring. Eén speler staat in h...

Emotioneel zingen

Iedereen zingt een bekend, eenvoudig lied (bijv. Hansje Klein of verschillende canons [Théo, span de wagen aan...]) zonder muzikale begel...

Er was eens - model

De deelnemers gaan in een kring of halve cirkel staan en proberen een verhaal te vertellen volgens het volgende model: Er was eens — in...

Fast Food Laban

Fast Food Laban is een oefening waarmee personages op basis van bewegingstypes kunnen worden ontwikkeld. Grondslag is een vereenvoudigde ...

Geeuwoefening

Alle spelers lopen door de ruimte en geeuwen, zo luid als maar kan. Je zult merken dat de klanken daarbij van vrij ver achteren komen. ...

Geluidendouche

Eén speler gaat in het midden staan en sluit de ogen. De andere deelnemers staan of lopen om hem heen. Daarbij maken ze allerlei geluiden...

Gelukkig, ongelukkig

Deze oefening kan in de kring met meerdere spelers worden gespeeld, maar ook als paaroefening met z'n tweeën. Er wordt zin voor zin een ...

Genieten van eten en drinken

Bij deze oefening train je hoe je eten en drinken tot je neemt en oefen je tegelijk natuurlijk ook mime en lichaamsexpressie in het algem...

Gevoelenskring

Eén speler geeft een (zo positief mogelijk) gevoel door. De buurman doet het gevoel na. Zodra beiden hetzelfde gevoel hebben, zegt speler...

Gevoelenskring 2

De spelers staan in een kring. Eén spreekt zijn buurman een eenvoudige zin toe in een bepaalde emotie en met passende gestiek. De buurman...

Gevoelenskring 3

In de kring wordt uit een willekeurig boek voorgelezen; hoe emotielozer de tekst, hoe beter je je op het gevoel kunt concentreren — bijvo...

Gromolokring

Alle spelers vormen een kring. Eén speler treedt in het midden en legt aan de hand van enkele gebaren iets uit in Gromolo (kauderwels). N...

Help!

2-4 spelers improviseren een scène volgens een willekeurig gegeven. De rest van de spelers kijkt toe en houdt zich klaar. Telkens wanneer...

Het innerlijke dier

De spelleider schrijft verschillende diersoorten op kleine briefjes. Die worden verdekt aan de spelers uitgedeeld. De spelers verraden ni...

Hologram

De spelers staan in een kring. Doel is om een voor iedereen plausibel beeld van een fictieve persoon te ontwikkelen. Beurtelings draagt i...

Hot Spot

De spelers vormen een kring. Eén speler gaat in het midden staan. Hij begint een lied te zingen en de andere spelers proberen in te stemm...

Ik ben een boom

Een zeer geliefde kettingoefening, goed geschikt voor impro-beginners. De spelers staan rondom het podium of het midden van de ruimte. E...

Imitatiekring

De spelers staan in een kring. Er wordt een snijpatroon bepaald, waardoor iedereen een "voorganger" en een "opvolger" heeft die hem ongev...

Inzingen

Oefening 1: Iedereen zingt een bekend, eenvoudig lied (Hansje Klein, verschillende canons (Théo, span de wagen aan), enz.) in verschille...

Ja - Nee

Er worden paren gevormd en elk paar voert een gesprek. Maar uitsluitend met gebruik van de twee woorden "ja" en "nee". De ene gesprekspar...

Jeopardy

Deze oefening traint het beweren en het snel combineren. Het kan zowel als paaroefening met z'n tweeën als in een kring met meerdere spel...

Kennedy

Bij dit — soms wat macabere — warming-up-spel staan de spelers in een kring, één staat in het midden. De speler in het midden loopt naar ...

Klank-stom-spel

Gevoelens en vooral gevoelsuitbarstingen worden vaak begeleid door klanken. Een verraste mens zegt spontaan "Ooohh!". Een vies-vinder "Ii...

Klinkerketting

Deze oefening is geschikt voor een grotere groep. De spelers staan in een kring. De spelleider stuurt twee klinkers de kring in. Eerst s...

Klinkers zingen

Iedereen gaat ontspannen en rechtop in een kring staan. De volgende klinkers worden gezongen: I - E - A - O - U. De volgorde wordt daar...

Klokkentoren

De improgroep vormt een kring en iedereen omarmt zijn buurman. Daarbij kijken allen naar de grond in het midden van de kring. Iedereen sc...

Knipoogmoordenaar

Alle spelers lopen door de ruimte. De spelleider heeft van tevoren iemand uitgekozen die met een knipoog kan doden. Die moet nu zo onopva...

Koning

Koning 1 Iemand is koning. Hij zit op een stoel (troon) en zegt welk gevoel hij door medespelers uitgebeeld wil zien. Die treden een voo...

Kring kruipen

De spelers (6-14) zitten in een kring op de grond. Eerst is een rustige inleiding aan te raden, bijv. een ademoefening. Dan begint, wie m...

Kunstmatig huilen

Ik laat jullie nu zien hoe je kunstmatig kunt huilen, omdat ik veel inzendingen heb gezien waarin je aan iets droevigs moet denken; ik la...

Laten vallen

Kleine groep Er zijn drie spelers nodig. Eén speler gaat tussen de andere twee staan. Hij sluit zijn ogen, maakt zijn lichaam stijf en b...

Leidend lichaamsdeel

Deze oefening dient voor lichaamsbewustzijn en als voorbereiding op (eenvoudig) personagewerk. De spelers lopen door de ruimte (ruimtewa...

Leidoefeningen

Dit zijn verschillende paaroefeningen waarbij één speler de ogen sluit en door de ander op verschillende manieren door de ruimte wordt ge...

Long leeg

De spelers ademen diep in en lopen vervolgens kriskras door de ruimte; ondertussen ademen ze continu uit met een toonloos "sj"-sissen. Er...

Lopen en stilstaan

Standaard stilstaan De mensen verspreiden zich gelijkmatig door de ruimte en blijven stilstaan. De spelleider noemt nu een getal en zove...

Machine

Er wordt naar de naam van een "gekke" machine gevraagd, dus een machine die niet echt bestaat. In snel tempo bouwen de spelers de machin...

Menselijke wand

Deze oefening is geschikt voor grotere groepen — minstens 10 spelers. Op één speler — A — na, gaan alle anderen dicht naast elkaar langs ...

Middenriftraining

Middenriftraining is een vooroefening voor zangtraining. De groep gaat in een kring staan. De spelleider geeft het tempo aan en iederee...

Mimiek

Iedereen loopt door de ruimte. De spelleider noemt een gezichtsdeel (neus, oren, voorhoofd, ogen, mond, wangen, tong enz.) en iedereen be...

Mimiek raden

Eén speler (A) knielt zo achter een stoel of iets dergelijks, dat de anderen alleen zijn hoofd zien. Vervolgens krijgt hij van de spellei...

Mimiek spiegelen

Eén speler (A) staat tegenover de andere spelers, die zich in een lichte halve cirkel voor hem opstellen, zodat hij ze allemaal goed kan ...

Namenkring

Namenkring 1 Er worden tweetallen gevormd. De spelers ruilen hun namen. Eén persoon moet alleen overblijven; die houdt haar naam en ro...

Neuriepoorten

Bij deze oefening staan de spelers in tweetallen tegenover elkaar. De overal in de ruimte verspreide paren raken elkaar aan met de handen...

Nieuw huis

Nieuw huis is een concentratieoefening met knipogen. De spelers staan in een kring. De eerste, speler A, knipoogt zo onopvallend mogelij...

Ontmoetingen

De groep wordt opgedeeld in A's en B's. Beide groepen lopen door de ruimte. In het begin hebben de A's hoogstatus en bewegen ze daarnaar....

Op een lijn

Alle spelers staan naast elkaar op een lijn, met de blik naar voren. Aan de linker- en rechterkant van de rij moet plek blijven, voor en ...

Pantomime met handsignalen

Eén speler improviseert willekeurige pantomime (zonder thema, zonder voorgegeven). Achter hem staat een formatie van 4 tot 5 andere spele...

Paperclip-spel

Dit is een goede oefening voor het herkennen van patronen en het groter maken van aanbiedingen die al gemaakt zijn. Deze oefening is ook ...

Parelketting

Een spel voor willekeurig veel spelers, het beste meer dan 3, om een klein verhaal te vertellen. Alle spelers gaan in een lijn staan. ...

Personage-oefening

Iedereen loopt door de ruimte, ieder met een bepaald personage. Telkens wanneer je elkaar tegenkomt, wissel je een paar zinnen uit, en da...

Personage ontwikkelen

We lopen door de ruimte en stellen ons een persoon voor. Leeftijd, beroep, zorgen enzovoort. We bewegen ons als deze persoon. Vervolgens ...

Persoon ontwikkelen

De spelers bewegen zich door de ruimte. Wanneer de spelleider/trainer "stop" zegt, bevriezen allen in hun houding. De spelleider vraagt a...

Rijmkring

Iemand in de kring zegt een woord, wijst naar een ander, die een woord zegt dat op het eerste rijmt, enzovoort. Schiet iemand geen rijm t...

Rijmkring 2

Rijmkring AABB: Iemand rijmt een regel, de volgende in de kring rijmt op die regel, de derde begint een nieuw rijm en de vierde rijmt op...

Roddelende zussen

Roddelende zussen traint de concentratie en de waarneming. Er worden twee even grote groepen (A en B) gevormd. Groep A gaat schouder aan...

Scènebeginnen

Bij deze oefening vormen alle spelers twee rijen. Telkens twee staan tegenover elkaar en kijken elkaar aan. In snelle opeenvolging begin...

Standbeeld - scènebegin

Een vooroefening voor Freeze Tag en andere bevries- of standbeeldspellen. De spelers vormen paren. Eerst toon je aan één paar hoe de oef...

Statusketting

In de twee versies van de statusketting kunnen willekeurig veel spelers de status oefenen. Versie 1 Er wordt een situatie voorgegeven, ...

Status overtreffen

Er wordt een speelveld gedefinieerd. Je mag je positie niet buiten het speelveld kiezen. De spelleider zou een oog moeten houden op de ve...

Status raden

Bij deze oefening wordt het uitdrukken van een status geoefend en krijg je terugkoppeling of de anderen de uitgebeelde status werkelijk z...

Stemvolumetraining

Vooroefening: Geeuwoefening Een voorgegeven toon wordt gezongen. Daarbij wordt de keelholte zo wijd mogelijk geopend, als bij het geeuwe...

Stoplicht

Bij deze oefening train je waarneming, lopen, ontmoeting, status, houding en personage. Idee: De alom bekende situatie — twee groepen st...

Tegenovergestelde

De spelleider vraagt de deelnemers het tegenovergestelde te doen van wat hij opdraagt. Voorbeelden: :zacht spreken = luid spreken :vooru...

Telkring

Iedereen staat in een kring. Er wordt een getal gekozen dat het dubbele is van het aantal deelnemers. Iedereen moet dus twee keer aan het...

Thunderdome

De spelers vormen een kring. Twee staan tegenover elkaar binnen de kring. Ze krijgen van een van de spelers uit de kring een begripscateg...

Toon overnemen

De spelers staan in een kring. De eerste begint en zingt een willekeurige toon op een willekeurige klinker. Zijn buurman "neemt deze toon...

Tweetal-associatie

Het spel werkt vanaf vier personen, maar met meer mensen is het duidelijk leuker. De spelers vormen een kring. Twee willekeurigen treden...

Vastgehouden bewegen, daarna lopen

Een rustige oefening voor lichaamsbewustzijn. Eerst lopen alle spelers door de ruimte. Dan vinden de spelers paren die ongeveer even groo...

Verbale jacht

De spelleider stelt vragen die de spelers moeten beantwoorden — en wel volgens het associatieprincipe — zo snel mogelijk. Belangrijk: de...

Verschoven vragenkring

Wij staan in een kring, één speler gaat in de kring, gaat tegenover een van de personen staan en krijgt van die persoon een eenvoudige vr...

Vierzin-verhaal

De spelers gaan in een kring of in een rij staan om korte verhalen te vertellen. Daarbij zegt elke speler steeds maar één zin. De 4 zinne...

Volg de volger

Onder de term Volg de volger versta je het principe dat meerdere spelers tegelijk een bepaalde handeling uitvoeren, zonder dat er een aan...

Voorgaan - navolgen

Eén speler loopt door de ruimte en plaatst daarbij verschillende obstakels. Hij toont pantomimisch wat voor obstakels het zijn (een doorn...

Voortreden - terugtreden

De spelers staan in een kring, pakken elkaars handen vast en kijken elkaar aan. Na een tijdje zegt de spelleider "één". Er gaat weer een ...

Voorwerp pantomimisch herdefiniëren

Bij deze oefening gaat het erom een echt voorwerp (bijvoorbeeld een schoen, een bal of een hoed) te herdefiniëren, zodat zo snel mogelijk...

Waar is...?

De spelers bewegen zich aandachtig kriskras door de ruimte. Op een gegeven moment zegt de spelleider "Stop" en blijven allen staan en slu...

Waarnemingskring

In de kring worden in twee richtingen klanken en gebaren doorgegeven. Haas: Beide wijsvingers omhoog naast het hoofd houden als oren, na...

Wat doe je

Bij deze oefening staan twee spelers op het podium. A vraagt B: "Wat doe je?" B zegt wat hem net te binnen schiet, bijv. "Ik oogst aard...

Wonderlijke buur

De spelers staan in een kring. Beurtelings wendt iedereen zich tot zijn buurman en zegt iets ongewoons/absurds/onmogelijks dat hem aan di...

Würzburger operabal

Deze oefening is een uitbreiding van een Eén-woord-verhaal. Er worden paartjes gevormd, die in danshouding (bij voorkeur wals) staan. De...

Zachte manipulatie - dressuur

Een mooie oefening om te luisteren en de spelpartners op elkaar af te stemmen. Speler A verlaat de ruimte, de andere spelers spreken een...

Zangassociatie

Eén speler treedt in het midden en begint een bekend lied. Nog voordat hij de tekst kwijt is, zou een andere speler hem moeten aflossen e...

Zangkring

Zangkring AABB: Er is muzikale begeleiding door de muzikant. Iemand zingt een regel, de volgende in de kring rijmt zingend op die regel...

Zangkring met refrein

Vier zingen een couplet, ieder een regel. De rijmvorm maakt niet uit. De vijfde vat het thema samen in een refrein, in een twee- of vierr...